Migraine: meer dan gewone hoofdpijn

Migraine is meer dan 'gewone hoofdpijn'. Het is een hersenaandoening die je dagelijkse leven sterk beïnvloedt. Tijdens een aanval heb je vaak hevige hoofdpijn, soms samen met misselijkheid, overgevoeligheid of problemen met zien.

Op deze pagina lees je:

• Wat migraine is en hoe je het herkent

• Wat het verschil is tussen migraine en gewone hoofdpijn

• Welke soorten migraine er zijn en hoe een aanval verloopt

• Welke medicatie en leefstijladviezen helpen

In het kort: wat moet je weten over migraine?

• Migraine is een hersenaandoening met aanvallen van bonzende hoofdpijn, meestal aan één kant van je hoofd.

• Een aanval duurt 4 tot 72 uur en gaat vaak samen met misselijkheid en overgevoeligheid voor licht en geluid.

• Triggers verschillen per persoon: denk aan stress, weinig slaap, hormoonschommelingen of bepaalde voeding.

• De behandeling kan bestaan uit pijnstillers, triptanen bij een aanval en soms preventieve medicatie.

Wat is migraine?

Migraine is een aandoening van je hersenen, geen gewone hoofdpijn. Bij migraine zijn je hersenen gevoeliger voor prikkels dan gemiddeld. Tijdens een aanval worden bepaalde zenuwbanen geactiveerd. Hierdoor kunnen klachten ontstaan zoals hoofdpijn, misselijkheid en overgevoeligheid voor licht en geluid.

Migraine komt vaker voor dan je denkt. Ongeveer 1 op de 7 mensen heeft er last van, en bij vrouwen komt het zo'n 3,5 keer vaker voor dan bij mannen. Dat heeft veel te maken met hormonen. Hoofdpijn hoort er meestal bij, maar niet altijd: sommige mensen krijgen alleen een aura, met bijvoorbeeld vlekken of tintelingen.

Wat zijn de symptomen van migraine? 

De symptomen van migraine wisselen per persoon en per aanval, maar bonzende of kloppende hoofdpijn is een duidelijke rode draad.

Veelvoorkomende andere migrainesymptomen zijn:

• Misselijkheid en soms overgeven

• Overgevoeligheid voor licht, geluid en geuren

• Wazig zien, vlekken of lichtflitsen

• Tintelingen in je gezicht, arm of hand

• Moeite met praten of woorden vinden

• Vermoeidheid en concentratieproblemen

Let op: krijg je voor het eerst plotselinge, zeer hevige hoofdpijn, koorts met een stijve nek of plotseling zichtverlies aan één oog? Neem dan direct contact op met je huisarts of de huisartsenpost. Bel 112 bij verlamming, een scheve mond, verwardheid of plotselinge spraakproblemen.

Wat is het verschil tussen migraine en gewone hoofdpijn?

Migraine en spanningshoofdpijn worden vaak door elkaar gehaald, terwijl ze duidelijk verschillen. Gewone hoofdpijn of spanningshoofdpijn voelt meestal drukkend of knellend en voel je vaak aan beide kanten van je hoofd. Bij migraine is de hoofdpijn vaak bonzend, matig tot ernstig en aan één kant van het hoofd. Daarnaast gaat migraine vaak samen met misselijkheid en overgevoeligheid voor licht en geluid.

Kort samengevat:

• Spanningshoofdpijn: drukkend, aan beide kanten, mild tot matig, geen misselijkheid, je kunt vaak gewoon doorwerken.

• Migraine: bonzend, meestal aan één kant, matig tot heftig, met misselijkheid en prikkelgevoeligheid, doorwerken lukt vaak niet.

Welke soorten migraine zijn er?

Migraine komt in verschillende vormen voor. De hoofdklachten lijken op elkaar, maar de oorzaak en het patroon verschillen. 

Hormonale migraine of menstruatiemigraine  

Deze vorm hangt samen met schommelingen in je oestrogeenspiegel. Vlak voor je menstruatie daalt oestrogeen scherp, en dat werkt bij sommige vrouwen als trigger. De aanvallen zijn vaak heftiger en duren langer dan andere migraineaanvallen.

Ook tijdens een zwangerschap kan migraine veranderen. Bij sommige vrouwen worden aanvallen minder of verdwijnen ze tijdelijk, vooral later in de zwangerschap. Bij anderen blijft migraine bestaan of verandert het patroon. Krijg je tijdens je zwangerschap voor het eerst migraineachtige klachten, of worden je klachten duidelijk anders of erger? Neem dan contact op met je huisarts of verloskundige.

Migraine-aura

Bij migraine-aura heb je last van lichtflitsen, zigzaglijnen, tintelingen of moeite met praten. Dit gebeurt vrijwel altijd bij beide ogen tegelijk. Hierna volgt meestal hoofdpijn. Een migraine-aura kan ook andere klachten geven, zoals tintelingen of moeite met praten.

Vroeger werd migraine-aura oogmigraine genoemd. Heb je klachten zoals hierboven beschreven, maar dan aan één oog? Laat dit dan beoordelen door je (huis)arts.

Chronische migraine

Van chronische migraine is sprake als je meer dan 15 dagen per maand hoofdpijn hebt, waarvan minstens 8 dagen migraine. Soms ontstaat deze vorm door te veel pijnstillers of triptanen. Dat heet medicatie-afhankelijke hoofdpijn.

Wat gebeurt er in je hersenen tijdens een aanval?

Tijdens een migraineaanval worden bepaalde zenuwbanen in de hersenen en rond de hersenvliezen geactiveerd. Daarbij komen signaalstoffen vrij die de zenuwen gevoeliger maken en pijn veroorzaken.

Hierdoor worden de zenuwuiteinden gevoeliger en ontstaat de pijn. Dit hele proces verklaart waarom een migraineaanval in duidelijke fases verloopt: eerst waarschuwingssignalen, dan soms een aura, daarna de hoofdpijn en tot slot het herstel.

Hoe verloopt een migraineaanval?

Een migraineaanval verloopt in vier fases. Niet iedereen doorloopt alle fases en de duur verschilt per aanval. Herkennen in welke fase je zit, helpt je om op tijd rust te nemen of medicatie in te nemen.

• Waarschuwingsfase: uren tot een dag vooraf voel je je moe, geeuw je veel, ben je prikkelbaar of heb je juist trek in zoet.

• Aurafase: 5 tot 60 minuten met visuele klachten, tintelingen of moeite met praten. Alleen bij een migraine-aura.

• Hoofdpijnfase: de bonzende hoofdpijn zelf, 4 tot 72 uur, meestal aan één kant. Vaak wil je in een donkere, stille kamer liggen.

• Herstelfase: een tot twee dagen napijn, vermoeidheid, prikkelbaarheid en concentratieproblemen. Dit heet ook wel de nasleep.

Wat zijn oorzaken en triggers van migraine? 

De precieze oorzaak van migraine is nog niet volledig bekend. Wel weten we dat de aanleg deels erfelijk is. Als één van je ouders migraine heeft, is de kans groter dat jij ook migraine krijgt. Bovenop die aanleg spelen triggers een rol: prikkels die een aanval uitlokken. 

Veelvoorkomende triggers zijn: 

• Hormoonschommelingen, bijvoorbeeld rond je menstruatie 

• Stress, of juist ontspanning na een drukke periode 

• Te weinig of te veel slaap 

• Maaltijden overslaan of uitdroging 

• Bepaalde voeding zoals rode wijn, oude kaas of chocolade 

• Felle lichten, harde geluiden of sterke geuren 

• Weersveranderingen 

Triggers verschillen sterk per persoon en zijn vaak een combinatie van meerdere dingen. Een hoofdpijndagboek kan helpen om te ontdekken welke factoren bij jou een rol spelen. 

Wat helpt tegen migraine? 

Migraine is (nog) niet te genezen, maar vaak wel goed te behandelen. De behandeling richt zich op twee doelen: een aanval zo snel mogelijk stoppen en nieuwe aanvallen voorkomen. Wat het beste bij je past, hangt af van je klachten, hoe vaak je aanvallen hebt en hoe je op medicatie reageert.

Wat vaak helpt: 

• Rust in een donkere, prikkelarme kamer tijdens een aanval 

• Pijnstillers of een triptaan op het juiste moment innemen, volgens het advies van je arts of apotheker 

• Vaste ritmes in slapen, eten en bewegen 

• Stress verlagen via ontspanning, beweging of ademhalingsoefeningen 

• Triggers vermijden die je in je hoofdpijndagboek hebt herkend 

• Voldoende drinken en maaltijden niet overslaan 

Leefstijl alleen is meestal niet genoeg om aanvallen weg te nemen, maar maakt ze vaak minder heftig en minder frequent. 

Welke medicatie helpt bij migraine? 

Medicatie bij migraine is onder te verdelen in drie hoofdgroepen:  

• Pijnstillers voor een milde aanval 

• Triptanen voor een heftige aanval 

• Preventieve medicatie om aanvallen te voorkomen 

Receptplichtige medicatie krijg je alleen op basis van een geldig recept. Middelen tegen misselijkheid zijn een aanvulling. 

Pijnstillers en NSAID’s 

Bij een milde tot matige aanval helpen paracetamol, ibuprofen of naproxen vaak goed. NSAID’s zoals ibuprofen en naproxen kunnen bij migraine beter werken dan paracetamol alleen.  

Gebruik pijnstillers en triptanen niet te vaak. Als je 10 of meer dagen per maand medicijnen tegen hoofdpijn gebruikt, kan medicatie-afhankelijke hoofdpijn ontstaan. Bespreek met je huisarts als je regelmatig medicijnen nodig hebt. 

Triptanen bij een aanval 

Triptanen zijn medicijnen die specifiek werken bij migraine. Voorbeelden zijn sumatriptan, rizatriptan en zolmitriptan. Een triptaan werkt het beste wanneer je het aan het begin van de hoofdpijnfase inneemt. Bij migraine met aura neem je een triptaan meestal niet tijdens de aura in, maar zodra de hoofdpijn begint. 

Neem niet vaker triptanen dan voorgeschreven en gebruik triptanen niet meer dan 10 dagen per maand. 

Preventieve medicatie 

Bij ernstige migraine kan je arts preventieve medicatie adviseren. Denk aan metoprolol (betablokker) en amitryptiline (antidepressiva) in lage dosering. Bij zware, chronische migraine zijn er ook nieuwere behandelingen zoals CGRP-remmers.  

Start, stop of verander preventieve medicatie nooit zonder overleg met je arts. 

Middelen tegen misselijkheid 

Ben je tijdens een aanval erg misselijk, dan schrijft je arts soms een anti-emeticum voor, zoals metoclopramide of domperidon. Dat verlicht niet alleen de misselijkheid, maar kan ook helpen om wanneer je door de misselijkheid moeite hebt om je medicijnen in te nemen of binnen te houden.  

Migrainemedicatie bestellen bij Nationale Apotheek 

Heb je een recept voor triptanen of andere migrainemedicatie? Schrijf je in bij Nationale Apotheek en laat je medicijnen makkelijk en snel thuisbezorgen. Vraag jouw (huis)arts om het recept naar ons te sturen.  

Heb je zelf een recept ontvangen? Stuur het recept naar ons. Of upload een foto via je Nationale Apotheek-account om je medicijnen te bestellen. 

Hulp nodig? Neem contact op. Ons team staat voor je klaar.