Astma: symptomen, behandeling en medicijnen

Ademen gaat meestal vanzelf. Maar bij astma reageren je luchtwegen extra gevoelig op prikkels zoals rook, kou, pollen of inspanning. Dat kan zorgen voor benauwdheid, hoesten of een piepende ademhaling. Astma is een chronische aandoening, maar met de juiste behandeling zijn de klachten vaak goed onder controle.

In dit artikel lees je:

• Wat astma is

• Hoe je het herkent

• Wat je doet bij een aanval

• Welke medicijnen vaak worden gebruikt

In het kort: wat moet je weten?

• Astma is een chronische aandoening waarbij je luchtwegen ontstoken en extra gevoelig zijn.

• Klachten zijn onder andere benauwdheid, hoesten, druk op de borst en een piepende ademhaling.

• Behandeling bestaat meestal uit inhalatiemedicatie, zoals een ontstekingsremmer, een luchtwegverwijder of een combinatie daarvan.

• Bij ernstige benauwdheid of een aanval die niet zakt, is het belangrijk om snel medische hulp in te schakelen.

Wat is astma?

Astma is een chronische aandoening van de luchtwegen. De luchtwegen zijn gevoeliger en raken sneller geïrriteerd. Daardoor kunnen ze vernauwen, kan het slijmvlies opzwellen en ontstaat soms extra slijm. Dat maakt ademen lastiger.

De klachten wisselen per moment. Soms merk je weinig, terwijl je luchtwegen op andere momenten duidelijk reageren op prikkels.

Veelvoorkomende prikkels zijn:

• Rook

• Kou

• Pollen

• Huisstofmijt

• Virussen

• Sterke geuren

• Stress

• Inspanning

Reageren je luchtwegen heftig op zo’n prikkel? Dan kan er een astma-aanval ontstaan.

Wat zijn de symptomen van astma?

Astma geeft klachten die op bepaalde momenten terugkeren of erger worden. De meest voorkomende symptomen zijn:

• Benauwdheid of kortademigheid

• Een piepende ademhaling

• Hoesten, vooral 's nachts of bij inspanning

• Druk op de borst

• Slijmvorming

• Vermoeidheid door het zwaardere ademen

• Minder uithoudingsvermogen

Astma, bronchitis of COPD: wat is het verschil?

Hoesten en piepen komen ook voor bij andere luchtwegproblemen. De verschillen in het kort:

• Astma: de luchtwegen zijn overgevoelig. Klachten wisselen en komen soms in aanvallen.

• Bronchitis: meestal een tijdelijke ontsteking van de luchtwegen, vaak door een virus.

• COPD: een chronische longaandoening met blijvende schade aan longen of luchtwegen, vaak door roken.

Twijfel je waar je klachten bij passen? Bespreek dit dan met je huisarts.

Wat gebeurt er bij een astma-aanval?

Bij een astma-aanval (astma-exacerbatie) vernauwen je luchtwegen plotseling. Daardoor wordt ademen moeilijker. Dit kan zorgen voor:

• Ernstige benauwdheid

• Piepende ademhaling

• Hoesten

• Druk op de borst

• Moeite met praten

• Onrust of het gevoel dat je te weinig lucht krijgt

De duur verschilt per persoon: soms zakt een aanval snel, soms houden klachten langer aan

Wat doe je bij een astma-aanval?

Blijf zo rustig mogelijk en volg het behandeladvies van je arts. In het algemeen helpt het om:

• Rechtop te gaan zitten

• Rustig te blijven ademen

• Je luchtwegverwijder te gebruiken zoals afgesproken

• Een paar minuten te wachten en te kijken of de klachten afnemen

Wanneer moet je direct medische hulp zoeken?

Zoek direct medische hulp of bel 112 als:

• Je erg benauwd bent

• Praten in hele zinnen niet meer lukt

• Je lippen of nagels blauw of grauw verkleuren

• Je puffer of noodmedicatie onvoldoende helpt

• De benauwdheid snel erger wordt

• Je het gevoel hebt dat je te weinig lucht krijgt

Twijfel je? Neem dan altijd direct contact op met je huisarts, huisartsenpost of de spoedzorg.

Hoe wordt astma vastgesteld?

De huisarts onderzoekt of er sprake is van astma. Dat gebeurt meestal door het uitvragen van klachten en lichamelijk onderzoek, zoals een blaastest of longfunctietest. Daarbij wordt gekeken hoe goed je longen werken en soms ook hoe je luchtwegen reageren.

Is de uitslag nog niet duidelijk? Dan volgt soms aanvullend onderzoek, bijvoorbeeld:

• Extra longfunctieonderzoek

• Een test naar de gevoeligheid van je luchtwegen

• Onderzoek naar allergieën

Onderzoek geeft een beter beeld van wat er speelt en welke behandeling past.

Welke medicijnen gebruik je bij astma?

Bij astma worden vaak medicijnen gebruikt die je inhaleert. Zo komt het medicijn direct in je luchtwegen terecht.

De meest gebruikte groepen zijn:

• Ontstekingsremmers: pakken de ontsteking in je luchtwegen aan. Daardoor worden ze minder gevoelig en is de kans op klachten en aanvallen kleiner.

• Luchtwegverwijders: ontspannen de spieren rondom je luchtwegen, waardoor ademen sneller makkelijker gaat

Vaak vullen deze medicijnen elkaar aan.

Wat is het verschil tussen een luchtwegverwijder en een ontstekingsremmer?

Luchtwegverwijders en ontstekingsremmers gebruik je op verschillende manieren:

• Luchtwegverwijders maken de luchtwegen wijder. Sommige werken snel en geven verlichting bij benauwdheid, andere werken langer en gebruik je dagelijks.

• Ontstekingsremmers gebruik je meestal dagelijks. Ze remmen de ontsteking in de luchtwegen en helpen klachten en aanvallen te voorkomen.

Wat is salbutamol?

Salbutamol is één van de meest voorgeschreven medicijnen bij astma en is een snelwerkende luchtwegverwijder.

Je gebruikt salbutamol bijvoorbeeld:

• Bij benauwdheid

• Bij een piepende ademhaling

• Soms vóór inspanning, als je arts dat adviseert

• Bij beginnende klachten van een aanval

Heb je salbutamol vaker dan 2 à 3 keer per week nodig? Dan kan dat betekenen dat je astma niet goed onder controle is. Bespreek dit met je huisarts of behandelaar.

Wat is een astmapuffer?

Een astmapuffer is een inhalator waarmee je het medicijn direct in je luchtwegen inademt.

Een puffer kan bevatten:

• Een luchtwegverwijder

• Een ontstekingsremmer

• Een combinatie van beide

Het voordeel van een puffer is dat het medicijn direct op de juiste plek terechtkomt. Daardoor is vaak minder van het medicijn nodig dan bij tabletten en werkt het meestal sneller.

Inhaleren: hoe gebruik je een puffer goed?

Een goede inhalatietechniek is belangrijk, zodat het medicijn op de juiste plek komt. Gebruik je de puffer niet goed, dan bereikt een deel van het medicijn je longen niet diep genoeg en ontstaan sneller bijwerkingen of extra klachten.

De stappen verschillen per inhalator, maar meestal werkt het zo:

• Adem rustig uit

• Plaats de inhalator of voorzetkamer goed

• Dien het medicijn toe en adem in zoals bij jouw inhalator hoort

• Houd je adem een paar seconden vast

• Adem rustig uit

Laat je inhalatietechniek regelmatig controleren door je arts of apotheker.

Belangrijk: gebruik je een inhalator met een ontstekingsremmer? Spoel dan na afloop je mond om irritatie of spruw te voorkomen.

Wat is een voorzetkamer en wanneer gebruik je die?

Een voorzetkamer is een hulpmiddel tussen je puffer en je mond. Vooral bij een dosisaerosol helpt dit om het medicijn beter in je luchtwegen te krijgen. Dit is vaak prettig voor kinderen, ouderen of wanneer het timen van het inhaleren lastig is.

Leven met astma

Met de juiste behandeling en leefstijl houd je astma vaak goed onder controle. Het helpt als je weet welke prikkels jouw klachten uitlokken en hoe je daarop reageert.

Praktische adviezen:

• Stop met roken en vermijd rook van anderen

• Laat je inhalatietechniek controleren

• Probeer prikkels die klachten geven zo veel mogelijk te vermijden

• Beweeg voldoende

• Overleg met je huisarts of een griepprik voor jou verstandig is

Leven met astma in de praktijk

Jan, klant van Nationale Apotheek, leeft al meer dan zestig jaar met astma. Als kind had hij veel klachten en lag hij regelmatig in het ziekenhuis. Inmiddels is zijn behandeling goed ingesteld en heeft hij veel minder last.

Jan: “Sinds een aantal jaar heb ik bijna geen last meer van mijn astma. Ik zet veel stappen op een dag en blijf graag actief. Het enige wat ik nog merk, is dat ik gevoelig ben voor veranderingen in het weer.”

Wereld Astma Dag

Wereld Astma Dag vindt ieder jaar plaats op de eerste dinsdag van mei. Deze dag is bedoeld om wereldwijd aandacht te vragen voor astma en het belang van goede behandeling en begeleiding. Er wordt informatie gedeeld over nieuwe ontwikkelingen, behandelingen en manieren om met astma om te gaan.  

Astma medicatie bij Nationale Apotheek

Wil jij je astma medicatie bestellen bij Nationale Apotheek? Schrijf je in bij Nationale Apotheek en laat je medicijnen makkelijk en snel thuisbezorgen. Vraag jouw (huis)arts om het recept naar ons te sturen.  

Heb je zelf een recept ontvangen? Mail dit dan naar ons. Of upload een foto via je Nationale Apotheek-account om je medicijnen te bestellen.  

Hulp nodig? Neem contact op. Ons team staat voor je klaar.