Melatonine: wat is het, hoe werkt het en wanneer gebruik je het?

Melatonine is een hormoon dat je lichaam zelf aanmaakt zodra het donker wordt. Het helpt je lichaam te herkennen wanneer het tijd is om te slapen. Daarom wordt dit hormoon ook wel het slaaphormoon genoemd. Soms raakt dit natuurlijke ritme verstoord. Melatonine als supplement kan dan het slaapritme ondersteunen. 

In dit artikel lees je: 

• Wat melatonine precies is 

• Wat dit hormoon doet in je lichaam 

• Wanneer je melatonine als supplement gebruikt 

• Wat mogelijke voordelen en bijwerkingen zijn 

• Hoeveel melatonine je veilig kunt gebruiken 

In het kort: wat je moet weten over melatonine 

• Melatonine is het hormoon dat je slaap-waakritme regelt 

• Je lichaam maakt het normaal zelf aan wanneer het donker wordt 

• Melatonine kan helpen bij een verstoord slaapritme 

• Het is geen klassieke slaappil, maar ondersteunt je biologische klok 

• Bijwerkingen zijn meestal mild, maar kunnen voorkomen 

• Voor kinderen wordt dit supplement vaak alleen gebruikt op advies van een arts 

Wat is melatonine? 

Het hormoon melatonine wordt aangemaakt in de pijnappelklier. Deze klier bevindt zich in de hersenen. Dit hormoon speelt een belangrijke rol in je circadiaans ritme: de biologische klok die bepaalt wanneer je wakker bent en wanneer je slaapt. 

Wanneer het donker wordt, stijgt de hoeveelheid van het hormoon in je lichaam. Hierdoor ga je je slaperig voelen. Zodra het weer licht wordt, daalt het melatonine niveau en word je geleidelijk wakker. Soms raakt dit natuurlijke ritme verstoord. Een melatonine supplement kan dan helpen om het slaapritme beter af te stemmen met een natuurlijk dag- en nachtritme. 

Wat doet melatonine in je lichaam? 

Melatonine geeft je lichaam een signaal dat het tijd is om te slapen. Het beïnvloedt vooral je biologische klok. 

De belangrijkste effecten zijn: 

• Je voelt je sneller slaperig (je slaapritme verschuift naar een eerder tijdstip) 

• Je kunt beter doorslapen (bij slaapklachten door een veranderde aanmaak van melatonine door de pijnappelklier). 

Wanneer gebruik je melatonine? 

Het supplement melatonine wordt gebruikt bij slaapstoornissen. Dit kan ontstaan wanneer de pijnappelklier op verkeerde momenten melatonine aanmaakt, waardoor je biologische klok verschoven raakt. Je wordt bijvoorbeeld pas laat slaperig, terwijl je wel vroeg moet opstaan. 

Ook wordt dit supplement vaak gebruikt bij: 

• Moeite met inslapen 

• Jetlag na een lange reis 

• Een verstoord slaapritme 

• Ploegendienst 

• Bepaalde slaapproblemen bij kinderen (op recept) 

Afhankelijk van je slaapklachten adviseert je arts op welk moment je melatonine het beste kunt innemen. Bij andere vormen van slaapproblemen, zoals doorslaapproblemen of slaapklachten door stress, pijn of ziekte, kan melatonine minder goed werken. 

Mogelijke voordelen van melatonine 

Melatonine kan bij sommige slaapproblemen voordelen hebben: 

1. Ondersteuning van je natuurlijke slaapritme. Dit helpt je lichaam herkennen wanneer het tijd is om te slapen. 

2. Sneller in slaap vallen. Vooral wanneer je biologische klok te laat staat. 

3. Minder sterke bijwerkingen dan sommige slaapmiddelen. Dit supplement veroorzaakt meestal geen sterke sufheid of afhankelijkheid zoals sommige slaapmedicatie. 

Goed om te weten: melatonine is geen klassieke slaappil. Slaappillen (zoals benzodiazepinen) werken rechtstreeks op het zenuwstelsel en maken je slaperig. Melatonine doet iets anders: het stuurt je biologische klok bij. Het helpt je lichaam vooral om het natuurlijke slaapmoment te herkennen. Daarom wordt melatonine ook vaak gebruikt om een slaapritme te vervroegen of stabiliseren. 

Bijwerkingen van melatonine 

Melatonine wordt over het algemeen goed verdragen. Toch treden er soms bijwerkingen op. 

Veelvoorkomende bijwerkingen zijn: 

• Slaperigheid overdag 

• Hoofdpijn 

• Duizeligheid 

• Misselijkheid 

• Levendige dromen 

Sommige mensen ervaren ook: 

• Prikkelbaarheid 

• Ochtendmoeheid 

• Een verstoord slaapritme 

Bij hogere doseringen of langdurig gebruik kunnen bijwerkingen vaker voorkomen. Neem contact op met je apotheker of arts als je veel last hebt van deze of andere bijwerkingen.  

Dosering van melatonine 

De juiste dosering melatonine verschilt per persoon en per situatie. De oorzaak van je slaapproblemen bepaalt welke dosering melatonine voor jou het meest geschikt is. Bespreek daarom eerst met je arts op welk moment je melatonine het beste kunt innemen. Dit hangt af van het type tablet en het doel van het gebruik. 

In Nederland zijn verschillende preparaten op de markt: 

• Lage doseringen (0,1–0,3 mg)  

• 1-5 mg tabletten 

• Hogere doseringen alleen op advies van een arts 

Melatonine van de apotheek of drogist 

Melatonine is in Nederland op verschillende manieren verkrijgbaar. 

Melatonine bij de drogist 

Melatonine bij de drogist koop je als voedingssupplement. De doseringen en samenstelling verschillen per product. 

Melatonine via de apotheek 

Soms schrijft een huisarts of specialist melatonine voor, bijvoorbeeld bij: 

• Kinderen met slaapproblemen 

• Specifieke slaapstoornissen 

• Situaties waarbij een nauwkeurige dosering nodig is 

Wat gebeurt er als je elke dag melatonine gebruikt? 

Sommige mensen gebruiken melatonine langere tijd. Kortdurend gebruik lijkt voor veel mensen veilig. Over de effecten van langdurig dagelijks gebruik is echter nog niet alles bekend. 

Daarom wordt meestal geadviseerd om: 

• Het supplement alleen te gebruiken wanneer dat nodig is 

• De laagst mogelijke dosering te kiezen 

• Een arts te raadplegen bij langdurig gebruik 

Bij kinderen gebeurt langdurig gebruik meestal alleen onder medische begeleiding. 

Wanneer kun je beter geen melatonine gebruiken? 

Melatonine is niet voor iedereen geschikt. Gebruik wordt meestal afgeraden wanneer: 

• Slaapproblemen een andere duidelijke oorzaak hebben 

• Je bepaalde medicijnen gebruikt 

• Je zwanger bent of borstvoeding geeft 

• Je bepaalde medische aandoeningen hebt 

Twijfel je of dit supplement voor jou geschikt is? Overleg dan met een arts of apotheker. 

Melatonine bij kinderen 

Bij kinderen moet dit supplement voorzichtig worden gebruikt. In Nederland wordt melatonine voor kinderen meestal alleen gegeven: 

• Op advies van een kinderarts of huisarts 

• Bij specifieke slaapproblemen 

• Wanneer andere maatregelen onvoldoende helpen 

De dosering ligt meestal lager dan bij volwassenen en wordt afgestemd op leeftijd, gewicht en klachten. Geef een kind daarom niet zomaar melatonine zonder medisch advies. 

Melatonine bestellen bij Nationale Apotheek 

Wil jij je melatonine bestellen bij Nationale Apotheek? Schrijf je in bij Nationale Apotheek en laat je medicijnen makkelijk en snel thuisbezorgen. Vraag jouw (huis)arts om het recept naar ons te sturen.   

Heb je zelf een recept ontvangen? Mail dit dan naar ons. Of upload een foto via je Nationale Apotheek-account om je medicijnen te bestellen.   

Hulp nodig? Neem contact op. Ons team staat voor je klaar.