Menopauze: wat is het, welke klachten krijg je en wat helpt?

 
De menopauze is een natuurlijke fase in het leven van elke vrouw. Tijdens deze periode stopt je menstruatie definitief. Dit gaat vaak gepaard met lichamelijke en emotionele veranderingen. Veel vrouwen hebben last van opvliegers, nachtzweten en stemmingswisselingen. Hoewel deze fase soms uitdagend is, zijn er manieren om je klachten te verlichten en je goed te voelen. 

In dit artikel lees je: 

• Wat de menopauze precies is 

• Hoe je de signalen herkent 

• Wat de verschillen zijn tussen menopauze, overgang en perimenopauze 

• Wat je kunt doen bij klachten 

In het kort: wat moet je weten over de menopauze? 

• De menopauze is de laatste menstruatie. De overgang is de periode van jaren daarvoor en daarna. 

• De gemiddelde leeftijd waarop de menopauze plaatsvindt, is 50 of 51 jaar. Klachten beginnen vaak eerder, in de perimenopauze. 

• Veelvoorkomende klachten zijn opvliegers, nachtzweten, veranderende menstruaties en vaginale droogheid. 

• Niet alle klachten rond deze levensfase worden veroorzaakt door de menopauze. Stress, ouder worden of medicatie kunnen ook een rol spelen. 

• Bij veel hinder kunnen leefstijladvies en hormoontherapie helpen. 

• Neem contact op met je huisarts bij klachten vóór je 40e, hevig bloedverlies of bloedverlies na 1 jaar zonder menstruatie. 

Wat is de menopauze? 

De menopauze is de laatste menstruatie en markeert het einde van je vruchtbare periode. Dit is een natuurlijk proces. Tijdens de menopauze stoppen je eierstokken met het produceren van oestrogeen en progesteron. Dit leidt tot hormonale schommelingen. Deze veranderingen kunnen verschillende klachten veroorzaken, zoals opvliegers en stemmingswisselingen. 

Goed om te weten: je kunt de menopauze alleen achteraf vaststellen. Pas als je één jaar niet meer ongesteld bent geweest, weet je dat je laatste menstruatie de menopauze was. 

Wat is het verschil tussen de overgang, perimenopauze en menopauze? 

De menopauze wordt vaak verward met de overgang. Dit zijn echter twee verschillende begrippen. Daarnaast worden ook de termen perimenopauze en postmenopauze gebruikt. De verschillen zijn als volgt: 

• Overgang: de bredere periode rondom de menopauze, inclusief hormonale veranderingen. De gemiddelde leeftijd waarop je in de overgang komt, is 50 tot 51 jaar. 

• Perimenopauze: de fase vóór de menopauze, waarin menstruaties onregelmatig worden. Deze loopt tot één jaar na de laatste menstruatie. 

• Postmenopauze: de periode vanaf één jaar na de laatste menstruatie. 

Sommige mensen gebruiken de term "premenopauze" om de fase vóór de perimenopauze te beschrijven. Dit is echter geen officiële medische term. 

Welke symptomen horen vaak bij de menopauze? 

De meest voorkomende symptomen tijdens de menopauze en overgang zijn: 

• Opvliegers en nachtzweten: plotselinge warmteaanvallen. 

• Onregelmatige of veranderde menstruatie: je menstruatie wordt heviger, duurt langer of komt juist minder vaak voor. 

• Vaginale droogheid en jeuk of pijn bij seks: door een afname van oestrogeen worden de vaginale slijmvliezen beïnvloed. 

• Slechter slapen en vermoeidheid: moeite met inslapen of vaak wakker worden 's nachts. 

• Somberheid of prikkelbaarheid: hormonale schommelingen beïnvloeden je stemming. 

Niet alle klachten worden veroorzaakt door de menopauze. Stress, ouder worden of medicatie kunnen ook een rol spelen. Bespreek je klachten daarom met een arts. 

Wanneer begint de menopauze en hoelang duurt het? 

De menopauze begint meestal tussen de 40 en 60 jaar, met een gemiddelde leeftijd van 50 of 51 jaar. Klachten kunnen jaren aanhouden: 

• De overgang duurt gemiddeld 4 tot 6 jaar. 

• Opvliegers en nachtzweten houden vaak 3 tot 7 jaar aan. 

• Bij een vroegtijdige overgang (voor je 40e) is het belangrijk om medische hulp te zoeken. 

De duur van de klachten verschilt per vrouw. Sommige vrouwen hebben slechts enkele maanden last van symptomen, terwijl anderen jarenlang klachten ervaren.  

Goed om te weten: ook als je nog maar af en toe ongesteld bent, kun je zwanger worden. Wil je niet zwanger worden, dan blijft het gebruik van voorbehoedsmiddelen belangrijk tot één jaar na je laatste menstruatie. 

Hormoontherapie tijdens de menopauze 

Hormoontherapie is een optie bij hinderlijke klachten tijdens de menopauze. Vooral bij opvliegers en nachtzweten kan hormoontherapie helpen. Hormoontherapie heeft echter niet altijd de voorkeur. Wanneer je last hebt van vaginale klachten, zoals droogheid of pijn bij seks, kun je beter beginnen met een vochtinbrengende gel, crème of vaginaal oestrogeen. 

Vormen van hormoontherapie 

Er zijn verschillende vormen van hormoontherapie. Je kunt kiezen voor orale medicijnen of middelen die je via de huid gebruikt. Veel van deze middelen bevatten hormonen die hetzelfde zijn als de hormonen die je lichaam zelf maakt. Dit worden bio-identieke hormonen genoemd. 

Veelgebruikte middelen zijn: 

• Estradiol: vult het tekort aan oestrogeen aan en helpt bij klachten zoals opvliegers en nachtzweten. 

• Oestrogel: een gel met estradiol die je op je huid aanbrengt. 

• Lenzetto: een spray met estradiol voor gebruik op je huid. 

• Utrogestan: bevat progesteron. Als je een baarmoeder hebt, moet je oestrogeen meestal combineren met progesteron om je baarmoederslijmvlies te beschermen. 

De term bio-identiek klinkt soms alsof een middel automatisch natuurlijker, veiliger of beter is. Maar dat is niet medisch bewezen. Kies daarom alleen voor een behandeling die je samen met je arts bespreekt. 

Belangrijk: 

• Je kunt kiezen tussen orale hormonen en hormonen die je via de huid gebruikt. 

• Als je een baarmoeder hebt, moet je oestrogeen combineren met progesteron om je baarmoederslijmvlies te beschermen. 

• Welke behandeling geschikt is, hangt af van jouw persoonlijke situatie. 

Wanneer is hormoontherapie niet geschikt? 

Hormoontherapie brengt risico's met zich mee, zoals een verhoogde kans op trombose. Het is daarom niet voor iedereen geschikt. Bespreek hormoontherapie daarom met een arts. Hormoontherapie wordt meestal afgeraden als je: 

• Eerder borstkanker of baarmoederkanker hebt gehad 

• Een eerdere trombose of longembolie hebt gehad 

• Eerdere hart- en vaatziekten hebt gehad 

• Onverklaard vaginaal bloedverlies hebt 

• Een ernstige leverziekte hebt 

Wanneer is het verstandig om de huisarts te bellen? 

Neem contact op met je huisarts bij: 

• Veel hinder in je dagelijks leven 

• Klachten vóór je 40e 

• Hevig bloedverlies 

• Bloedverlies na meer dan 1 jaar zonder menstruatie 

• Twijfel of klachten door andere oorzaken of medicatie komen 

Een arts kan je helpen om de oorzaak van je klachten te achterhalen en een passende behandeling te vinden. Het is belangrijk om niet te lang met klachten rond te lopen. 

Hormoontherapie via Nationale Apotheek 

Wil je hormoontherapie als behandeling voor klachten van de menopauze bestellen bij Nationale Apotheek? Schrijf je in en laat je medicijnen makkelijk en snel thuisbezorgen. Vraag jouw (huis)arts om het recept naar ons te sturen. 

Heb je zelf een recept ontvangen? Mail dit dan naar ons of upload een foto via je Nationale Apotheek-account om je medicijnen te bestellen. 

Hulp nodig? Neem contact op. Ons team staat voor je klaar.