Bijschildklierproblemen

Bijschildklierproblemen ontstaan als de bijschildklieren te veel, te weinig of geen bijschildklierhormoon aanmaken. Dit hormoon helpt om de hoeveelheid calcium en fosfaat in het bloed in balans te houden. Als die balans verstoord raakt, kun je uiteenlopende klachten krijgen, zoals vermoeidheid, spierkrampen, misselijkheid of tintelingen. Omdat deze klachten niet altijd meteen te herleiden zijn naar de bijschildklieren, duurt het soms even voordat duidelijk is wat er aan de hand is.

Onze collega Esther Hartsink is schild- en bijschildklierpatiënt en vrijwilliger bij SchildklierNL. Vanuit haar ervaring als patiënt, vrijwilliger én farmaceutisch procesmanager bij Nationale Apotheek weet zij hoe groot de impact van bijschildklierproblemen op het dagelijks leven kan zijn.

In dit artikel lees je:

• Wat de bijschildklieren doen

• Hoe je bijschildklierproblemen herkent

• Wat het verschil is tussen te veel (hyperparathyreoïdie) en te weinig (hypoparathyreoïdie) bijschildklierhormoon

• Hoe bijschildklierproblemen worden behandeld

In het kort: wat moet je weten?

• Bijschildklierproblemen ontstaan als de bijschildklieren te veel of juist te weinig bijschildklierhormoon aanmaken. Dit wordt ook wel hyperparathyreoïdie of hypoparathyreoïdie genoemd.

• Daardoor kan de hoeveelheid calcium in het bloed te hoog of te laag worden.

• Klachten lopen uiteen en bestaan bijvoorbeeld uit vermoeidheid, spierkrampen, tintelingen, misselijkheid of geheugenproblemen.

• De behandeling verschilt per persoon en per situatie en kan bestaan uit medicijnen, suppletie of een operatie.

Wat is de bijschildklier?  

In de hals bij de schildklier liggen ook de bijschildklieren. Je schildklier is een vlindervormig orgaan met een soort vleugels. Op elke vleugel zit aan de achterkant een heel klein rijstkorreltje geplakt. Dit zijn je bijschildklieren. Meestal zijn dit vier kleine kliertjes, maar het aantal kan per persoon verschillen. Ook de ligging van de bijschildklieren varieert per persoon. Vaak bevinden ze zich vlak naast of achter de schildklier.

Hoe werken de bijschildklieren?  

De bijschildklieren maken het bijschildklierhormoon PTH aan. Dit hormoon regelt het gehalte aan calcium en fosfaat in het bloed. Calcium en fosfaat zijn belangrijk voor sterke botten en tanden. Ook zorgen deze stoffen voor de overdracht van prikkels tussen zenuwen en van zenuwen naar spieren.

Er zijn verschillende bijschildklieraandoeningen, waarbij er te veel, te weinig of geen bijschildklierhormoon wordt aangemaakt. Dit heeft als gevolg dat er te veel (hyperparathyreoïdie) of te weinig (hypoparathyreoïdie) calcium in het bloed zit.

Wat is het verschil tussen hyperparathyreoïdie en hypoparathyreoïdie?

Bij hyperparathyreoïdie maken de bijschildklieren te veel hormoon aan. Daardoor is de hoeveelheid calcium in het bloed vaak te hoog. Bij hypoparathyreoïdie maken de bijschildklieren juist te weinig of geen hormoon aan. Daardoor is de hoeveelheid calcium in het bloed vaak te laag.

Welke klachten iemand krijgt en welke behandeling nodig is, verschilt per persoon en per situatie.

De goede balans vinden voor jouw calcium 

De calciumhuishouding in het bloed wordt normaal gesproken automatisch door het lichaam geregeld. Als de bijschildklieren niet meer goed werken, gebeurt dit niet meer vanzelf en moet de hoeveelheid calcium met de juiste medicijnen worden gereguleerd.

In het geval van Esther is het erg lastig om met medicijnen de juiste balans te vinden voor de hoeveelheid calcium in haar bloed. Ze is zelfs twee keer op de spoedeisende hulp terechtgekomen, waar ze aan de hartbewaking moest door een te veel aan calcium. Bij een teveel aan calcium kunnen spieren namelijk verkrampen. Als de hartspier verkrampt, kan dit levensbedreigend zijn.

Hoe herken je bijschildklierproblemen?

Bijschildklierproblemen geven uiteenlopende klachten. Welke klachten iemand ervaart, hangt onder andere af van of er te veel of juist te weinig bijschildklierhormoon wordt aangemaakt. Daardoor kan ook de hoeveelheid calcium in het bloed te hoog of te laag worden. Omdat deze klachten niet altijd direct te herleiden zijn naar de bijschildklieren, is het soms lastig om de oorzaak snel te herkennen.

Klachten van te veel bijschildklierhormoon (hyperparathyreoïdie)

• Moe zijn

• Misselijkheid, braken

• Buikklachten

• Verstopping

• Veel dorst/uitdroging

• Extra plassen

• Spierzwakte/spierpijn

• Concentratie- of geheugenproblemen

• Somberheid

• Verwardheid

• Nierstenen/niersteenaanvallen

• Botontkalking

• Hoge bloeddruk

Klachten van te weinig of geen bijschildklierhormoon (hypoparathyreoïdie)

• Moe zijn

• Tintelingen en/of krampen in handen, voeten, mond en keel

• Benauwdheid door kramp in luchtwegspieren

• Hartklachten

• Wegrakingen

• Stuiptrekkingen

• Prikkelbaarheid

• Somberheid

• Verwardheid

• Verminderd geheugen

• Staar

Esther heeft bijvoorbeeld veel last van vermoeidheid, krampen, spasmes, droge ogen, vergeetachtigheid en ze wordt misselijk als haar calciumwaarde te hoog is. Het vervelende vindt ze vooral dat anderen niet begrijpen hoe je je dan kunt voelen. Daarbij kan ook haar schildklieraandoening nog extra belastend zijn waardoor ze altijd bezig is met haar aandoeningen. Ook dat is vermoeiend.  

Bijschildklierproblemen behandelen

De juiste behandeling van bijschildklierproblemen verschilt per persoon en per situatie. Welke behandeling nodig is, hangt onder andere af van de oorzaak van de aandoening en of er sprake is van te veel of juist te weinig bijschildklierhormoon. Iedere behandeling is maatwerk.

Bij hypoparathyreoïdie bestaat de behandeling vaak uit calcium en (actief) vitamine D om de hoeveelheid calcium in het bloed op peil te houden. Bij hyperparathyreoïdie kan een operatie aan de bijschildklieren nodig zijn. Soms worden ook andere calciumregulerende middelen gebruikt.

Er zijn verschillende soorten medicijnen beschikbaar voor de behandeling van bijschildklierproblemen, waaronder:

• Calcium

• (Actief) vitamine D

• Andere calciumregulerende middelen

Als farmaceutisch procesmanager bij Nationale Apotheek is Esther extra alert op klanten die calcium en vitamine D gebruiken. Ze heeft zelf ervaren dat hier veel achter kan zitten en dat deze medicijnen voor bepaalde patiëntgroepen ontzettend belangrijk zijn. Ze probeert ook haar collega’s hier alert op te maken en wil in de toekomst graag extra trainingen geven aan het team. 

Schildklierorganisatie Nederland 

SchildklierNL staat klaar voor alle (bij)schildklierpatiënten in Nederland. Ze delen ervaringen, kennis en contactmogelijkheden. Ook komen ze op voor de belangen van patiënten en organiseren ze jaarlijks de Week van de Schildklier om meer bewustzijn te creëren.  

Als vrijwilliger bij SchildklierNL kan Esther als ervaringsdeskundige haar verhaal kwijt en helpt ze anderen. Esther zit bij SchildklierNL in de werkgroep Bijschildklieren en daarbuiten houdt ze zich met het lotgenotencontact bezig met vragen, adviezen en ervaringen van anderen.

Esther: “Ik vind het heel leuk om te doen en het geeft me nog steeds ook weer positieve energie. Je voelt dat je niet de enige bent en je ziet bij anderen dat zij ook dagelijks moeite hebben met hun aandoening. Ik mag van geluk spreken dat ik fulltime werk en anderen kan ondersteunen.” 

Je staat er niet alleen voor 

Via haar vrijwilligerswerk bij SchildklierNL en haar baan als farmaceutisch procesmanager bij Nationale Apotheek, hoopt Esther zoveel mogelijk patiënten en zorgprofessionals te informeren en ondersteunen in het bieden van de juiste zorg. Alleen door een goede samenwerking tussen patiënt en zorgverlener kan de situatie van de patiënt worden verbeterd. Hier zet Esther zich graag voor in.

Heb je vragen over jouw medicatie of wil je graag persoonlijk advies ontvangen? Neem contact op met ons team. Wij zijn er voor je.