Anticonceptiepil: werking, soorten, betrouwbaarheid en bijwerkingen
Denk je erover om te starten met de pil, of gebruik je hem al jaren en wil je weten hoe het ook alweer zit? De anticonceptiepil is een hormonaal medicijn dat de kans op zwangerschap sterk verkleint. Je slikt de pil dagelijks, meestal op een vast tijdstip.
Op deze pagina lees je:
Wat de anticonceptiepil is en hoe de pil werkt
Welke soorten anticonceptiepillen er zijn
Hoe betrouwbaar de pil is en wanneer die betrouwbaarheid afneemt
Wat mogelijke bijwerkingen zijn
Hoe je de pil bestelt bij Nationale Apotheek
Anticonceptiepil in het kort: wat moet je weten?
De pil bevat hormonen die de eisprong remmen en het slijm bij de baarmoedermond dikker maken. Zo voorkomt de pil dat je zwanger wordt.
Er zijn 2 hoofdsoorten: de combinatiepil (met oestrogeen en progestageen) en de minipil (alleen progestageen).
Bij correct gebruik is de pil zeer betrouwbaar, maar geen enkele anticonceptiemethode is 100% betrouwbaar
De pil beschermt niet tegen soa's. Gebruik daarvoor ook een condoom.
De pil is niet voor iedereen geschikt.
Wat is de anticonceptiepil en hoe werkt de pil?
De anticonceptiepil is een hormonaal medicijn dat voorkomt dat je zwanger wordt. Je slikt de pil elke dag, op een vast moment. De pil bevat kunstmatige varianten van de hormonen die je lichaam zelf ook maakt. Door die hormonen aan te vullen, verandert je natuurlijke cyclus.
De pil werkt vooral op 2 manieren:
De eisprong wordt geremd, waardoor er geen eicel vrijkomt.
Het slijm bij de baarmoedermond wordt dikker, waardoor zaadcellen minder makkelijk naar binnen komen.
Bij de combinatiepil krijg je in de stopweek een bloeding. Dit is geen echte menstruatie, maar een zogenaamde onttrekkingsbloeding: een reactie van je lichaam op het wegvallen van hormonen in die week.
Naast bescherming tegen zwangerschap heeft de pil voor veel vrouwen fijne neveneffecten: een regelmatigere cyclus, minder heftige of pijnlijke menstruaties en minder acne. Met de eenfasepil kun je je menstruatie ook uitstellen door de stopweek over te slaan, bijvoorbeeld tijdens een vakantie.
Goed om te weten: de anticonceptiepil is iets anders dan de morning-afterpil. De morning-afterpil is bedoeld voor noodgevallen, bijvoorbeeld als een condoom is gescheurd of als je een pil bent vergeten. De gewone pil is bedoeld voor dagelijks gebruik.
Welke soorten anticonceptiepillen zijn er?
Er zijn 2 hoofdsoorten anticonceptiepillen: de combinatiepil en de minipil. Ze werken allebei hormonaal, maar het verschil zit in de hormonen die ze bevatten. Welke pil bij jou past, hangt af van je gezondheid, leeftijd, medicijngebruik en persoonlijke voorkeur.
Combinatiepil
De combinatiepil bevat 2 hormonen: oestrogeen en progestageen. Dit is de meest gebruikte pil in Nederland. Je slikt de pil meestal 21 of 24 dagen achter elkaar, gevolgd door een stopweek waarin je een onttrekkingsbloeding krijgt.
Er zijn eenfasepillen, waarbij elke pil dezelfde hoeveelheid hormonen bevat, en meerfasenpillen, waarbij de dosering per week verschilt. Voor de meeste mensen is een eenfasepil de eerste keus.
Minipil
De minipil bevat alleen progestageen. Je slikt de minipil elke dag door, dus zonder stopweek. Bij de minipil is het tijdstip van innemen extra belangrijk. In de eerste maanden is onregelmatig bloedverlies vrij normaal; dat wordt meestal vanzelf minder.
De minipil is vaak een optie voor vrouwen die geen oestrogeen mogen of willen gebruiken, zoals tijdens borstvoeding.
Hoe betrouwbaar is de anticonceptiepil?
De anticonceptiepil hoort bij de betrouwbaarste vormen van anticonceptie die er zijn. Slik je hem elke dag rond hetzelfde tijdstip, dan kun je erop rekenen dat de pil zijn werk doet: zwangerschap voorkomen.
De betrouwbaarheid kan wel tijdelijk minder worden in een aantal situaties:
Pil vergeten. Wat je moet doen, hangt af van welke pil je gebruikt en waar je in de strip zit. Kijk hiervoor in de bijsluiter.
Maag-darmklachten. Moet je binnen een paar uur na inname braken, of heb je langer dan 24 uur ernstige diarree? Dan is de pil mogelijk niet goed opgenomen.
Interacties met andere medicijnen. Sommige middelen tegen epilepsie, medicijnen die leverenzymen beïnvloeden en het kruidenmiddel sint-janskruid kunnen de werking verminderen.
Wat zijn de bijwerkingen van de anticonceptiepil?
Zoals elk medicijn kan de pil bijwerkingen geven. Voor de een blijft het bij lichte gewenning in de eerste maanden, de ander merkt er nauwelijks iets van. De meeste klachten worden binnen 3 maanden minder of verdwijnen helemaal.
Veelvoorkomende bijwerkingen (meestal tijdelijk)
Hoofdpijn, misselijkheid of gevoelige borsten
Tussentijds bloedverlies (spotting)
Stemmingswisselingen of minder zin in seks
Lichte gewichtsverandering of vocht vasthouden
Zeldzame, maar belangrijke risico's
Verhoogd risico op trombose (een bloedstolsel in bijvoorbeeld het been of de longen). Het risico blijft klein en verschilt per pil, maar is wel groter dan bij vrouwen die de pil niet gebruiken.
Iets verhoogd risico op hart- en vaatziekten, vooral in combinatie met roken boven de 35 jaar en een hoge bloeddruk.
Krijg je last van pijn in je kuit, kortademigheid of plotselinge, heftige hoofdpijn? Neem dan direct contact op met je huisarts.
Voor wie is de pil minder geschikt?
Vooral de combinatiepil is minder geschikt bij bepaalde aandoeningen of risicofactoren. Dat komt doordat oestrogeen het risico op trombose iets verhoogt. De minipil, zonder oestrogeen, is dan vaak wel een optie.
Extra aandacht is nodig bij:
Roken
Leeftijd boven de 35 jaar
Een voorgeschiedenis met trombose, hartinfarct of een beroerte
Trombose in je naaste familie op jonge leeftijd
Hoge bloeddruk of ernstig overgewicht
Borstkanker hebben of hebben gehad
Kort na een bevalling of tijdens borstvoeding (de minipil is dan vaak een betere optie)
Dit is geen volledige lijst. Ook andere aandoeningen, medicijnen en persoonlijke omstandigheden kunnen de keuze beïnvloeden.
Anticonceptiepil en overgang: wat is belangrijk om te weten?
Rond je 45e begint bij veel vrouwen langzaam de overgang. Als je op dat moment nog de pil gebruikt, kun je de eerste signalen minder goed opmerken. De hormonen in de pil zorgen namelijk voor een regelmatige onttrekkingsbloeding, waardoor je niet ziet of je natuurlijke cyclus verandert. Ook overgangsklachten zoals opvliegers kunnen door de pil worden gemaskeerd.
De pil is niet bedoeld als behandeling voor overgangsklachten, ook al heeft ze soms invloed op die klachten. Als algemene richtlijn kun je rond je 52e stoppen met de anticonceptiepil, omdat de kans op zwangerschap dan heel klein is geworden.
Hoe bestel je de anticonceptiepil bij Nationale Apotheek?
De anticonceptiepil is een receptgeneesmiddel. Dat betekent dat je altijd een recept van je huisarts nodig hebt. Heb je dat? Dan regel je de rest bij Nationale Apotheek in een paar klikken.
Bij ons bestel je je pil online en bezorgen we hem gratis bij je thuis, ook in de brievenbus als dat past. Gebruik je de pil al langer? Dan neemt onze herhaalservice het werk uit handen: wij vragen je recept op tijd op bij je huisarts, zodat je pil altijd op tijd in huis ligt. Je kunt zelfs kiezen voor een halfjaar- of jaarvoorraad in één keer.
Veelgestelde vragen
Over de anticonceptiepil
Bestaat er een anticonceptiepil voor mannen?
Op dit moment niet. Er wordt wel onderzoek naar gedaan, maar een mannelijke pil is nog geen standaard anticonceptiemiddel. Beschikbare methoden voor mannen zijn het condoom en vasectomie (sterilisatie). Vasectomie is blijvend.
Wat moet je doen als je de anticonceptiepil bent vergeten?
Dat hangt af van welke pil je gebruikt, hoeveel pillen je bent vergeten en waar je in de strip bent:
Bij veel combinatiepillen blijf je bij minder dan 12 uur vertraging meestal beschermd. Ben je langer te laat of zijn er meerdere pillen vergeten? Lees dan de bijsluiter.
Bij de minipil verschilt het tijdsvenster per middel. Heb je onbeschermde seks gehad? Neem dan zo snel mogelijk contact op met je huisarts of apotheker voor advies over noodanticonceptie.
Kun je de anticonceptiepil gebruiken als je borstvoeding geeft?
De combinatiepil is kort na de bevalling niet altijd geschikt; oestrogeen kan bij sommige mensen de melkproductie verminderen. De minipil is tijdens borstvoeding vaak een optie. Overleg met je huisarts of verloskundige welke anticonceptie bij jouw situatie past.
Beschermt de anticonceptiepil ook tegen soa's?
Nee, de pil beschermt alleen tegen zwangerschap. Gebruik ook een condoom als je jezelf wilt beschermen tegen soa's, zeker bij wisselende seksuele contacten. Laat je bij twijfel testen bij de huisarts of de GGD.
Heb je een recept nodig om de anticonceptiepil te bestellen?
Ja. Je hebt altijd een geldig recept nodig van je huisarts of een andere bevoegde voorschrijver, ook bij Nationale Apotheek. Gebruik je de pil al langer? Volg dan de actuele instructies van Nationale Apotheek voor het aanvragen van een herhaalrecept.