Alles over macrogol: werking en gebruik

Macrogol is een veelgebruikt laxeermiddel bij verstopping (obstipatie). Het werkt door extra water in je darm vast te houden, waardoor je ontlasting zachter wordt en makkelijker door je darm beweegt.

Op deze pagina lees je:

• Wat antidepressiva zijn en hoe ze werken

• Welke verschillende soorten er zijn

• Met welke bijwerkingen je rekening moet houden

• Hoe je deze medicijnen veilig afbouwt

Macrogol in het kort: wat moet je weten?

• Macrogol is een osmotisch laxeermiddel: het trekt water aan en houdt dit vast in je darm.

• Je gebruikt het vooral bij verstopping (obstipatie), bijvoorbeeld als je minder vaak poept dan normaal of als je ontlasting hard is.

• Je lost het meestal op in water (zakjes/poeder) en drinkt het op. Sommige varianten bevatten elektrolyten (zouten), andere niet.

• Macrogol werkt niet meteen: meestal merk je effect binnen 1 tot 3 dagen.

• Mogelijke bijwerkingen zijn buikpijn, buikkrampen, een opgeblazen gevoel, winderigheid en soms diarree.

• Macrogol is niet verslavend en mag in overleg langere tijd worden gebruikt.

• Neem contact op met je arts bij bloed bij de ontlasting, hevige buikpijn, veel braken of klachten die niet overgaan.

Wat is macrogol?   

Macrogol is een laxeermiddel uit de groep van de osmotische laxeermiddelen. De werkzame stof, ook bekend als polyethyleenglycol (PEG), wordt vrijwel niet door het lichaam opgenomen. Daardoor blijft het in je darm werken en verlaat het je lichaam weer met de ontlasting.

Macrogol bindt water in de darm. Hierdoor blijft er meer vocht in de ontlasting aanwezig, waardoor deze zachter wordt en makkelijker door je darm beweegt.

Macrogol is meestal verkrijgbaar als poeder in zakjes die je oplost in water. Er bestaan ook drankjes en kant-en-klare oplossingen.

Macrogol met of zonder elektrolyten: wat is het verschil?

Macrogol bestaat in varianten met en zonder elektrolyten. Elektrolyten zijn zouten zoals natrium en kalium.

Macrogol met elektrolyten helpt de vocht- en zoutbalans beter op peil te houden. Deze variant wordt vaker gebruikt bij langdurig gebruik, hogere doseringen of darmvoorbereiding voor een onderzoek.

Macrogol zonder elektrolyten wordt vaak gebruikt bij gewone verstopping. Veel mensen vinden deze variant prettiger smaken.

Wanneer gebruik je macrogol?

Macrogol wordt gebruikt bij verstopping (obstipatie). Bijvoorbeeld als je ontlasting hard is, je minder vaak poept of veel moet persen.

Macrogol wordt vaak gebruikt als:

• Vezels, voldoende drinken en bewegen alleen onvoldoende helpen;

• Je tijdelijk een verhoogd risico op verstopping hebt, bijvoorbeeld na een operatie, tijdens een ziekenhuisopname of op vakantie;

• Je medicijnen gebruikt die verstopping kunnen veroorzaken, zoals sterke pijnstillers (opioïden zoals tramadol, oxycodon of morfine), bepaalde ijzertabletten of sommige middelen tegen depressie;

• Tijdens je zwangerschap of na je bevalling last hebt van verstopping en leefstijladvies onvoldoende is;

• Je darm voor een darmonderzoek (coloscopie) of operatie volledig leeg moet zijn. Hierbij wordt meestal een speciaal schema met macrogol met elektrolyten gebruikt, gegeven door het ziekenhuis.

Hoe werkt macrogol bij verstopping?

Macrogol werkt volledig lokaal in je darm, zonder dat het je darmwand prikkelt of zenuwen stimuleert. Dat is een belangrijk verschil met zogeheten stimulerende laxeermiddelen (zoals bisacodyl of sennosiden), die de darmbeweging actief opjagen.

Macrogol werkt in drie stappen:

1. Water vasthouden. De macrogol-moleculen binden water in je darm. Het water dat je drinkt blijft daardoor langer in je ontlasting aanwezig.

2. Ontlasting zachter en groter maken. Door het extra water wordt de ontlasting groter en zachter.

3. Darmbeweging op gang helpen. Het grotere volume geeft je darm een seintje om te bewegen.

Daardoor is de werking mild en is het middel geschikt voor langer gebruik. Ook kinderen en ouderen kunnen macrogol gebruiken, in overleg met een arts of apotheker.

Hoe neem je macrogol in? (zakjes/poeder)

Macrogol wordt meestal gebruikt als poeder in zakjes die je oplost in water. De juiste dosering hangt af van het merk, je leeftijd en de reden van gebruik. Volg daarom altijd de bijsluiter of het advies van je arts of apotheker.

Dosering bij volwassenen

De juiste dosering hangt af van het product, je leeftijd en de ernst van de klachten. Volg altijd het advies van je arts, apotheker of de bijsluiter.

• Bij verstopping gebruik je vaak 1 tot 2 zakjes per dag, verdeeld over 1 of 2 momenten. Afhankelijk van het product en de ernst van de klachten kan de dosering hoger of lager zijn.

• Bij een ernstige verstopping kan een arts kortdurend een hogere dosis voorschrijven (bijvoorbeeld 8 zakjes per dag gedurende enkele dagen). Dit gebeurt alleen onder begeleiding van een arts.

• Voor darmvoorbereiding gelden aparte schema's met grotere hoeveelheden vloeistof. Je krijgt hiervoor instructies van het ziekenhuis

Stappenplan: macrogol oplossen en innemen

1. Doe de inhoud van het zakje in een glas.

2. Voeg de hoeveelheid water toe die in de bijsluiter staat vermeld (bij veel producten is dit ongeveer 125 ml per zakje).

3. Roer goed totdat het poeder volledig is opgelost. De vloeistof is dan helder of licht troebel.

4. Drink het glas in één keer leeg.

5. Drink daarnaast voldoende water verspreid over de dag — minstens 1,5 tot 2 liter.

Wanneer moet je macrogol innemen?

Er is geen vast "beste" moment dat voor iedereen geldt. Macrogol kun je in principe nemen op elk moment van de dag, met of zonder eten. Wel is het slim om een vast moment te kiezen, zodat je het niet vergeet en je darmen aan een ritme kunnen wennen.

Wat als je een dosis vergeet?

Vergeet je een dosis? Neem deze dan zo snel mogelijk alsnog in, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis. Neem nooit een dubbele dosis om een vergeten zakje in te halen. Dit verhoogt vooral het risico op diarree en buikkrampen.

Hoe snel werkt macrogol?

Macrogol werkt niet meteen. Het duurt even voordat het water zich in je darm verspreidt en de ontlasting zacht genoeg is om makkelijker te passeren.

Globale richtlijn:

• Bij gewone verstopping merk je meestal binnen 1 tot 3 dagen effect.

• Bij hogere doseringen (bijvoorbeeld bij ernstige verstopping onder medische begeleiding) kan het effect sneller optreden.

• Bij darmvoorbereiding voor een onderzoek werkt macrogol veel sneller, vaak binnen enkele uren, omdat dan grote hoeveelheden vloeistof worden gedronken.

Hoe snel jij effect merkt, hangt af van het product, je dosering, hoeveel je drinkt, je voeding en hoe lang je al last hebt. Merk je na enkele dagen nog geen verbetering, of nemen de klachten toe? Neem dan contact op met je huisarts of apotheker.

Hoe lang mag je macrogol gebruiken?

Macrogol is geschikt voor zowel kortdurend als lang gebruik. Voor incidentele klachten is een gebruik van enkele dagen tot 2 weken meestal voldoende. Bij chronische verstopping kan macrogol maanden tot zelfs jaren veilig worden gebruikt, omdat de stof niet in het lichaam wordt opgenomen en je darm er niet aan went.

Toch geldt een belangrijk principe: blijf macrogol niet langdurig op eigen initiatief gebruiken zonder de oorzaak van je klachten te laten beoordelen.

Een vuistregel: heb je na 2 weken dagelijks gebruik nog steeds klachten, of komen ze steeds terug? Maak dan een afspraak met je huisarts. Soms is er een onderliggende oorzaak (zoals een ander medicijn, schildklierproblemen of een darmaandoening) die aangepakt moet worden.

Bijwerkingen van macrogol

De meeste mensen verdragen macrogol goed. Als er bijwerkingen optreden, zijn ze meestal mild en gaan ze vanzelf over. Ze komen vooral voor in de eerste dagen, als je darm moet wennen aan het extra vocht.

Vaak voorkomende bijwerkingen:

• Buikpijn of buikkrampen;

• Een opgeblazen gevoel of winderigheid;

• Misselijkheid;

• Diarree (vooral bij een te hoge dosering).

Minder vaak voorkomende bijwerkingen:

• Braken;

• Huiduitslag of jeuk (kan wijzen op overgevoeligheid);

• Bij macrogol met elektrolyten: een verstoorde zoutbalans in het bloed, vooral bij hoge doseringen of bij mensen met hart- of nierproblemen.

Wat kun je naast macrogol zelf doen bij verstopping?

• Macrogol kan een belangrijke steun zijn, maar leefstijl blijft de basis van een goede darmwerking:

• Eet vezelrijk: volkorenproducten, groente, fruit, peulvruchten en noten. Streef naar zo'n 30 gram vezels per dag.

• Drink voldoende: 1,5 tot 2 liter per dag. Dit is extra belangrijk als je macrogol gebruikt, omdat het werkt via vocht.

• Beweeg regelmatig: wandelen, fietsen of zwemmen helpt je darmen op gang.

• Neem rust voor het toilet: stel aandrang niet uit en geef jezelf de tijd. Een voetenbankje kan helpen om in een natuurlijkere houding te zitten.

Macrogol bestellen bij Nationale Apotheek 

Heb je een recept gekregen voor macrogol? Dan kun je dit eenvoudig regelen via Nationale Apotheek. Schrijf je in bij Nationale Apotheek en laat je medicijnen makkelijk en snel thuisbezorgen. Vraag jouw (huis)arts om het recept naar ons te sturen.  

Heb je zelf een recept ontvangen? Mail dit dan naar ons. Of upload een foto via je Nationale Apotheek-account om je medicijnen te bestellen.  

Hulp nodig? Neem contact op. Ons team staat voor je klaar.